Bekijk eerst de video hieronder. Daarna neem ik je mee in wat er gebeurde en waarom bouwen soms meer inzicht geeft dan praten.
Tijdens een workshop met een groep gedragswetenschappers kreeg iedere deelnemer de opdracht om een vraagstuk uit de dagelijkse praktijk te bouwen. Geen uitgebreide voorbereiding, geen analyse op papier. Gewoon bouwen wat voor hen zichtbaar maakte wat er speelt. Na het bouwen kreeg iedereen precies één minuut om het verhaal achter zijn of haar model te vertellen. Eén van de deelnemers was Mariken. Voor haar stond een model met een moeder op een wiel. Aan de andere kant stond haar zoon en tussen hen liep een ketting.
De ketting stond voor de verbinding tussen moeder en kind. Een verbinding die sterk is, die soms onder spanning staat, maar die altijd aanwezig blijft. Wat een kind ervaart, raakt een ouder. En wat een ouder doet, heeft invloed op een kind. Het wiel stond voor beweging, richting en regie. Voor de rol die ouders vaak vanzelfsprekend oppakken wanneer hun kind vastloopt; vanuit liefde, betrokkenheid en behoefte om te helpen. En ineens lag daar een vraagstuk op tafel dat veel groter was dan opvoeding alleen.
- Hoe blijf je verbonden zonder alles over te nemen?
- Hoe help je iemand zonder voortdurend te sturen?
- Hoe zorg je ervoor dat de ander uiteindelijk zelf de regie pakt?
Waarom bouwen werkt
Dat is precies waarom ik zo graag werk met LEGO® SERIOUS PLAY®.
Veel vraagstukken zijn complex. We voelen vaak haarfijn aan wat er speelt, maar zodra we het moeten uitleggen, wordt het lastig. We zoeken naar woorden, maken het rationeel of blijven hangen in bekende verhalen. Tijdens het bouwen gebeurt iets anders; onze handen denken mee! We kiezen een figuur, een verbinding, een kleur of een positie zonder dat we daar vooraf een volledig verhaal bij hebben bedacht. Pas wanneer het model af is, ontstaat de betekenis. Daardoor komen er nu inzichten naar boven die tijdens een gewoon gesprek soms verborgen blijven. Niet omdat LEGO de antwoorden geeft, maar omdat het zichtbaar maakt wat er al aanwezig is.
Van persoonlijk verhaal naar universeel inzicht
Wat mij tijdens deze workshop opnieuw opviel, was hoe snel mensen betekenis gaven aan wat ze zagen. Niemand vroeg wat de ketting technisch voorstelde. Iedereen begreep direct dat het over verbinding ging. De gesprekken gingen meteen over regie, verantwoordelijkheid en loslaten. Dat is de kracht van metaforen.
- Een ketting wordt meer dan een ketting.
- Een wiel wordt meer dan een wiel.
Een model vertelt een persoonlijk verhaal, maar raakt vaak aan thema’s die veel breder herkenbaar zijn, daardoor ontstaat iets bijzonders. Mensen luisteren niet alleen naar het verhaal van de bouwer. Ze herkennen er ook hun eigen werkelijkheid in.
Wat zichtbaar wordt, kan besproken worden
Veel organisaties praten over samenwerking, communicatie, eigenaarschap, verandering of leiderschap. Belangrijke onderwerpen, maar ook onderwerpen die vaak abstract blijven. Een model maakt ze zichtbaar. En wat zichtbaar wordt, kan besproken worden. Wat besproken wordt, kan begrepen worden. En wat begrepen wordt, biedt ruimte voor beweging. Dat zag ik ook tijdens deze sessie.
- Een moeder – Een zoon – Een ketting – Een wiel
Een paar eenvoudige LEGO-stenen die een gesprek op gang brachten over verbinding, verantwoordelijkheid en het vinden van de juiste balans tussen helpen en loslaten. Niet doordat iemand daar een presentatie over gaf, maar doordat het eerst werd gebouwd.
SteenWijs | Denken wordt pas waardevol als je het zichtbaar maakt.
Het voorbeeld in deze blog is van met sessie met Gedragsgenoten; Mariken Schaaff – www.vaardigeouders.nl.
